De Codes van het Gregoriaans

Home » Posts tagged 'rhetoric'

Tagarchief: rhetoric

De tractus Qui habitat met signaaltonen: “Beter dan de Matthäus Passion”

Op 2 september gaf countertenor Oscar Verhaar en Gregoriaans Koor Utrecht onder leiding van Anthony Zielhorst een concert. Leo Lousberg gaf een toelichting.
Het concert werd gegeven in de Janskerk in het kader van het Festival Oude Muziek Utrecht 2021.

Het was een initiatief van de Gregorius Fundatie, dat financieel tevens werd gesteund door:

• Fentener van Vlissingen Fonds

• Carel Nengerman Fonds

• K.F. Hein Fonds

• Elize Mathilde Fonds

• De Van Baaren Stichting en

• Stichting Organisatie Oude Muziek

Er waren rond 90 bezoekers, en daarmee was de kerk volgens de geldende COVID-regels vol. Via eMTV is het concert met de lezing voor het luttele bedrag van € 2,50 nog te zien tot 17 oktober 2021: hier de link.

Het koor voerde een aantal gezangen uit van bisschop Radboud van Utrecht, door hem gecomponeerd rond 910 ter ere van de stadspatroon Sint-Maarten. Oscar Verhaar zong acht verzen van de tractus Qui habitat, waarvan het laatste begeleid door isontonen, gezongen door het koor. Het klankbeeld verplaatste de aanwezigen in een sfeer die de middeleeuwse beleving van de passieweek wellicht benaderde.

Hoewel signaaltonen in principe geen woordschilderingen zijn en een breder retorisch bereik hebben dan alleen emotie, werd dat laatste aspect door de context van de uitvoering wel benadrukt.
“Dit is beter dan de Mattäus Passion” zei me een enthousiaste toehoorder.

Inderdaad: koude rillingen, zo mooi.

Goede Vrijdag, A.D. 1051

In de Janskerk werden dezelfde verzen van de tractus Qui habitat gezongen als overmorgen, 970 jaar later.

We zingen die verzen uit een Utrechts missaal, geschreven rond 1200. Daarin staan de codes van de literati nog steeds tussen de symbolen van de gregoriaanse muzieknotatie. Symbolen voor klanken waarmee zangers tijdens liturgische vieringen de gezongen teksten annoteerden. Oscar Verhaar en Gregoriaans Koor Utrecht olv Anthony Zielhorst.

Donderdag 2 september, 09:30 Janskerk Utrecht #Festival Oude Muziek

De Codes van de Literati

Zeven interrupties van het gregoriaans en drie retorische kernbegrippen hielden eeuwenlang een gecodeerde communicatie in stand voor leden van de middeleeuwse elite.

Ook in Utrecht. Ook in de Janskerk, waar ik op donderdag 2 september samen met countertenor Oscar Verhaar en Gregoriaans Koor Utrecht onder leiding van Anthony Zielhorst om 09:30 uur die traditie van de literati uitleg en laat klinken tijdens Festival Oude Muziek Utrecht 2021.

Kaartjes bestellen of ter plekke kopen.